Τον καιρό που η Ιερουσαλήμ, δηλαδή την εποχή των σταυροφοριών, μονοπολούσε τη δυτική φαντασία, στην ίδια τη Δύση αναπτύσσονταν άλλες πόλεις πιο αληθινές και με περισσότερο μέλλον στη γη. Οι περισσότερες από αυτές τις πόλεις υπήρχαν πριν από το έτος…
Το απόσπασμα του Βουργούνδιου χρονικογράφου Ραούλ Γκλαμπέρ είναι πασίγνωστο: «Ενώ πλησίαζε η τρίτη χρονιά που ακολούθησε το έτος 1000, είδαμε σε ολόκληρη την γη, αλλά κυρίως στη Γαλατία, να ανοικοδομούν τις εκκλησίες αν και οι περισσότερες ήταν καλοχτισμένες και δεν…
Όταν σβήνει το ρωμαϊκό όνειρο του έτος 1000, μια ανανέωση είναι έτοιμη να δει το φως της ημέρας: η ανανέωση ολόκληρης της Δύσης. Η ξαφνική της εκδήλωση καθιστά τον 11ο αιώνα εποχή αληθινής εκκίνησης της Δυτικής Χριστιανοσύνης. Αυτή η πρόοδος…
Παρ΄ όλες τις προσπάθειες να δανεισθούν από τη Ρώμη την πολιτική και διοικητική κληρονομιά, οι Φράγκοι δεν απέκτησαν την αίσθηση του κράτους. Οι Φράγκοι βασιλείς θεωρούν το βασίλειο ιδιοκτησία τους, όπως ακριβώς τα γαιοκτήματά τους ή τους θησαυρούς τους. Το…
Από την εποχή της ύστερης Αρχαιότητας η Δύση μοιάζει να γλιστρά πάνω σε μια πλαγιά. Το ερώτημα που διχάζει τους ιστορικούς είναι: Ο πρώιμος Μεσαίωνας είναι ο επίλογος του αρχαίου κόσμου ή η απαρχή των νέων χρόνων; Το σημείο αφίξεως…
Ο μεσαιωνικός κόσμος είναι αποτέλεσμα της συνάντησης και της συγχώνευσης δύο κόσμων που βάδιζαν ο ένας προς τον άλλον, και της σύγκλισης ρωμαϊκών δομών με βαρβαρικές δομές, που τότε μετασχηματίζονταν. Από τον 3ο αιώνα ο ρωμαϊκός κόσμος απομακρυνόταν από τον…
Τον 5ο αιώνα οι γερμανικές εισβολές δεν συνιστούν κάτι καινοφανές για τον ρωμαϊκό κόσμο. Χωρίς να ανέλθουμε στους Κίμβρους και στους Τεύτονες που νικήθηκαν από τον Μάριο, στις αρχές του 2ου π.Χ. αιώνα, θα πρέπει να θυμηθούμε ότι από την…
Η μεσαιωνική Δύση γεννήθηκε πάνω στα ερείπια του ρωμαϊκού κόσμου. Βρήκε σε αυτό στήριγμα αλλά και εμπόδιο. Η Ρώμη την έτρεφε και την παρέλυε. Η Ρώμη παρέδωσε καταρχήν στη μεσαιωνική Ευρώπη τη δραματική επιλογή που συμβόλιζε ο μύθος της ίδρυσής…
Μη ελληνικοί πολιτισμοί επέδρασαν στον ελληνικό και στα όρια του εξελληνισμού και της παγκοσμιοποίησης της ελληνικής κοινής στην ελληνιστική εποχή. Υπήρξε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον φαινόμενο: οι διασπορικές κοινότητες στον ελλαδικό χώρο, η παρουσία δηλαδή, που γίνεται όλο και πιο ορατή…
